Pinoy Guide to Insurance

Insured Ka Ba?

Lindol. Bagyo. Sunog. Aksidente.

Ilan lang yan sa mga peligrong kinahaharap natin araw-araw. Dahil sa mga peligrong ito, maaaring malugi ang negosyo mo.Maaaring masunog ang bahay mo.Puwedeng maaksidente ka.

Pero puwede mo itong pigilan sa pamamagitan ng insurance.

Insurance ang tutulong sa iyo habang nagpapagaling ka.Ito rin ang magtatayo sa nasunog mong bahay.At ito ang magbabalik sa nalugi mong negosyo.

Yun ay kung insured ka.

Siguro o Sigurado?

“Seguro” ang Tagalog sa insurance. Katunog man ito ng salitang “siguro” na nangangahulugan ng pag-aalanganin, ang “seguro” ay katumbas ng katagang “sigurado.” Kapag sinabing “insured” ang ibig sabihin ay “nakaseguro” o “nakakasigurado”. Kung dumating man ang bagay na kinatatakutan mo, sigurado kang may sasalo sa iyo.

Pagdadamayan ang prinsipyo ng insurance. Dinadamayan ng nakararami ang taong nakaranas ng trahedya. Sa pinagsama-samang kontribusyon nila na tinatawag na “premium” kinukuha ang pampatayo ng nasunog na bahay, pampagamot sa naaksidente, o pampuhunan sa negosyong nalugi.

Noon pa mang unang panahon ay uso na ang insurance. Ayon sa kasaysayan, noong 3000 BC ay meron nang insurance sa China at Babylonia. Ang mga negosyante doon ay pawang gumagamit ng mga barko at naglalayag sa karagatan para mangalakal. Naglalaan sila ng porsiyento ng kanilang kalakal bilang insurance at iniipon iyon para pagkunan ng pantulong sa sinumang negosyante na lulubog ang barko.

Libu-libong taon ang lumipas at buhay pa rin ang insurance. Noong 1680s sa London , nagbukas ng isang coffeeshop si Edward Lloyd at naging tambayan iyon ng mga may-ari ng barko at mangangalakal. Sa lugar na iyon nagsimula ang proseso ng “underwriting” kung saan lahat ng negosyanteng may gustong ipa-insure ay magpapaskil ng anunsyo kung magkano ang kanilang kalakal at lahat naman ng gustong sumali sa pagi-insure ng kalakal ay pipirma sa ilalim ng anunsyo.

Sa Amerika, si Benjamin Franklin ang isa sa mga nanguna para palaganapin ang insurance laban sa sunog. Noong 1752 sa Philadelphia, nagtayo siya ng kumpanya na nagi-insure ng mga bahay.

Mahigit 100 taon na ang insurance sa Pilipinas. Nagsimula rin ito sa mga negosyante na nagbibiyahe ng kanilang kalakal sa karagatan. Sumunod dito ang insurance laban sa sunog at pagtagal ay nauso na rin ang insurance sa mga sasakyan.

Sa kasalukuyan, may 85 non-life insurance companies ang rehistrado sa Insurance Commission (IC), ang ahensya ng pamahalaan na nangangasiwa sa industriya ng insurance. Ang mga kumpanyang ito ay kasapi ng Philippine Insurers and Reinsurers Association (PIRA)

Iba’t Ibang Uri ng Insurance

PARA SA BAHAY

Ang bahay ng isang tao – malaki man o maliit – ang itinuturing niyang palasyo. Ito ang pinakamalaki niyang investment. Dito nagsisimula ang lahat ng kanyang mga pangarap.

Kaya naman marapat lamang na ikuha niya ito ng insurance.

Ang insurance ang proteksyon ng may-ari ng bahay sakaling may mangyaring masama sa kanyang tahanan. Sa tulong ng insurance, maitatayong muli ang nasirang bahay.

Mga sakop ng karaniwang insurance sa bahay:

• Kabuuan ng bahay. Ang insurance ang sasagot sa pagkukumpuni o pagtatayong muli ng bahay sakaling ito ay masira dahil sa sunog, bagyo, kidlat at iba pang kalamidad na nakasulat sa iyong policy. Karaniwan na hindi kasama dito ang baha, lindol at pagkasira dahil sa pagdaan ng panahon. Kailangan mong kumuha ng karagdagang coverage para sa ga ito.

• Mga ari-arian. Makakabili ka ng insurance para sa mga gamit mo sa bahay. Ang iyong mga muwebles, damit, kasangkapan, at iba pang gamit ay babayaran ng insurance company sakaling manakaw o kaya’y masira o mawala dahil sa sunog o kalamidad.

• Ang iyong pananagutan. May insurance na puwede mong bilhin bilang proteksyon sa iyong pananagutan. Ito ang sasagot sakaling makakagat ng ibang tao ang aso mo o kaya’y naglalaro ang iyong anak sa bahay ng inyong kapitbahay at nakabasag siya ng isang mamahaling flower vase.

• Aksidente. Sakop din ng karamihan ng insurance sa bahay ang anumang aksidente sa loob ng iyong tahanan. Sakaling may bisita ka na mapilayan dahil nadulas sa iyong banyo, sagot ng insurer mo ang pagpapagamot dito.

• Gastusin habang ginagawa ang bahay. Kung masira ang iyong tahanan dahil sa sunog o bagyo, kailangang lumipat muna ang iyong pamilya. May insurance na puwedeng idagdag para meron kang pambayad sa anumang gastusin na darating habang inaayos ang iyong bahay. Kung pinaparentahan mo naman ang nasunog na bahay o gusali, babayaran ng insurance company ang nawalang renta habang itinatayong muli ang gusaling nasira.

PARA SA SASAKYAN

Kung may sasakyan ka, ang insurance ay kailangang kailangan mo!

At ayaw mo naman siguro na magmaneho nang walang insurance. Kapag naaksidente ka, walang sasagot sa iyo.

Ang insurance ay kontrata sa pagitan mo at ng insuance company. Sa pagbabayad mo ng premium taun-taon, nangangako ang insurance company na sasagutin niya ang gastusin sakaling mabangga ang kotse mo o manakaw ito.

Mga saklaw ng karaniwang insurance sa kotse:

• Pagkasira ng mga bagay dahil sa pagbangga ng kotse mo. Babayaran ng insurance company ang nabangga mo.

• Sariling bangga. “Own damage” ang tawag dito. Babayaran ng insurance company ang bangga ng sasakyan mo.

• Pagnanakaw. Puwedeng ma-carnap ang kotse mo pero dahil insured ka, papalitan iyon ng insurer mo. Babayaran ka rin ng iyong insurer sakaling mabiktima ka ng Bukas Kotse at manakaw ang iyong stereo at masira ang salamin ng kotse mo.

• Pagkamatay o pagka-ospital ng ibang tao. Sa Compulsory Third Party Liability (CTPL) insurance, magbabayad ng P100,000 ang insurer mo sakaling mamatay ang iyong nabangga. May kaukulang bayad din sakaling maputulan ng kamay, paa o iba pang bahagi ng katawan.

• Pagkamatay o pagka-ospital mo o ng iyong pasahero. May mga insurance policies na covered maging ikaw na nagmamaneho at ang iyong mga pasahero.

Maaari ka ring kumuha ng Comprehensive Auto Insurance na magku-cover ng lahat ng peligro na posibleng tumama sa kotse mo.

PARA SA NEGOSYO

Lahat ng malalaking negosyante ay nagtitiwala sa insurance. Para sa kanila, ang pagnenegosyo ay hindi isang sugal na pinapasok nang hindi pinag-iisipan.

Ini-insure ng mga negosyante ang kanilang negosyo laban sa mga peligrong hindi inaasahan. Ilan diyan ang sunog, baha, kaguluhan o maging tulo ng tubig. Alam nilang hindi nila kayang kontrolin ang lahat. Pero alam din nila na puwede nilang protektahan ang kanilang sarili sa pamamagitan ng insurance.

PARA SA NEGOSYO

Property Insurance

Ang Property Insurance ang magbabayad sa negosyante sakaling ang kanyang negosyo ay mawala dahil sa sunog o nakawan. Sakop nito hindi lamang ang gusali kundi ang “personal property” ng negosyante – gamit sa opisina, paninda, raw materials, makina, computers at iba pa na importante sa negosyo. Maaari ring magbigay ng kinakailangang pondo ang Property Insurance para maibalik ang negosyo matapos ang isang trahedya.

Liability Insurance

Lahat ng negosyo ay puwedeng mademanda. Ang mga customer ay puwedeng magreklamo na nagkaproblema sila dahil sa produkto, serbisyo o anumang kagagawan ng empleyado ng isang negosyo. Madalas itong mangyari sa mga pabrika o di kaya’y restaurant. Sa Liability Insurance, sasagutin ng insurance company ang pananagutan ng negosyo sa apektadong tao o grupo, kabilang na diyan ang bayad sa abogado at iba pang gastusin.

Business Interruption

Para kumita ang negosyo, kailangang tuluy-tuloy ang operasyon nito. Sakaling may maganap na hindi inaasahan – gaya ng pagsabog sa mall o pagkasira ng kalsada kung saan naroon ang negosyo – merong puwedeng solusyon: Business Interruption insurance. Sa insurance na ito, babayaran ng insurance company ang anumang pagkawala sa kita ng negosyo sanhi ng pagkaantala ng operasyon nito.

Employee Dishonesty

Nais ng mga negosyante na pagtiwalaan ang kanilang mga empleyado. Kaya lang, meron talagang hindi puwedeng pagkatiwalaan – yung mga malilikot ang kamay. Nandiyan ang Employee Dishonesty insurance bilang proteksyon. Sa ganitong insurance, babayaran ng insurance company ang anumang nawala dahil sa nakawan na gawa ng empleyado mismo ng naka-insure na negosyo.

Isipin mo:

Kung insured ang negosyo,

Nakakatulog pati aso!

PARA SA AKSIDENTE

Malaki ang pagpapahalaga nating mga Pilipino sa pamilya. Ayaw nating may mangyayaring masama sa ating mga mahal sa buhay. Ito ang dahilan kung bakit tayo kumukuha ng Personal Accident insurance.

Personal Accident (PA) insurance ang sasagot sa ating mga gastusin sakaling tayo ay maospital, maputulan ng kamay o paa, o tuluyang mamatay sanhi ng aksidente.

Proteksyon natin ito – at proteksyon ito ng ating mga mahal sa buhay sakaling maganap ang mga hindi natin inaasahan.

Sa ilalim ng PA insurance, maaari tayong mag-reimburse ng mga gastos sa ospital. May kaukulang kabayaran din ang pagkawala ng paningin, pananalita o pandinig.

Kahit sino na edad 16 hanggang 65 ay maaring kumuha ng PA insurance.

Maaari mo rin itong ipangregalo tuwing Pasko, Valentine’s Day o birthday ng mahal mo.

Bukod sa aksidente, maaaring i-extend ang coverage ng PA para ma-cover ang Murder at Assault, gastos sa pagpapalibing, regular na bayad habang nagpapagaling sa ospital, pagmomotorsiklo, at dobleng bayad sakaling maganap ang aksidente sa eroplano o barko.

PARA SA KALUSUGAN

Pamahal nang pamahal ang singil sa ospital. Maiisip mo tuloy kung gaano kahalaga ang medical insurance.

Kung may medical insurance ka, makakatulog ka nang mahimbing kahit pa tamaan ka ng matinding sakit.

Ang medical insurance ang sasagot sa gastusin mo sa ospital dahil sa pagkakasakit o sa aksidente. Sa pamamagitan ng reimbursement, ibabalik sa iyo ng insurance company ang nagastos mo ayon sa inyong napagkasunduan.

Maaaring kumuha ng medical insurance ang kahit sino na edad 21 hanggang 65. Maaari ring kumuha ang isang buong pamilya at maaari nilang isama sa coverage ang mga bata na edad dalawang linggo hanggang 21 anyos.

Maaari ding kumuha ng medical insurance ang mga kumpanya para sa mga empleado nila na edad 65 pababa at kanilang mga kaanak.

Babayaran sa medical insurance ang gastusin sa kuwarto sa ospital, bayad sa doctor, bayad sa operasyon, at maging gastos sa gamot, base sa kondisyon na nakasaad sa policy ng insurance.

Isipin mo:

Insured na mamamayan

Pag-asa ng bayan!

Ano ang Mahusay na Ahente?

Papaano ba malalaman ang mahusay na ahente ng insurance?

Siyempre kailangang komportable kang kausap siya. At malalaman mo lamang ito kung madalas ka niyang tinatawagan sa telepono o dinadalaw.

Hindi bolero

Kadalasan, mahusay mambola ang mga ahente. Totoo naman yan sa lahat ng klase ng ahente at hindi lamang sa insurance. Pero hindi ito ang katangian ng mahusay na ahente. Ang totoong mahusay na ahente ng insurance ay hindi mambobola – pawang katotohanan lamang ang sasabihin niya.

Alam ang pangangailangan mo

Huwag kang mainis kung matanong ang ahente ng insurance. Nais lamang niyang malaman kung ano ang mga bagay na dapat mong ingatan sa iyong buhay. Sa pagtatanong lamang kasi niya malalaman kung ano ang iyong kailangan at kung ano ang puwede niyang irekomenda.

May malasakit sa iyo

Hindi namimilit ang mahusay na ahente ng insurance. Kahit pa sabihing sa komisyon lamang siya kumikita, hindi ka niya pipiliting bumili ng insurance kung hindi mo ito kailangan at kung hindi ito kaya ng iyong bulsa.

Kaibigan mo

Hindi lamang sa bentahan ng insurance dapat natatapos ang pagsasama ninyo ng iyong ahente. Kailangang maging kaibigan mo siya. Kung sa tingin mo ay pera mo lang ang habol ng ahente, senyales ito na huwag ka nang bumili. May iba pang ahente diyan na magiging totoo mong kaibigan.

Mga Importantent Salita sa Insurance

Agent

Ahente ang tawag sa mga taong nagbebenta ng insurance at sila ang kumakatawan sa insurance companies. Karamihan sa kanila ay kumikita sa pamamagitan ng komisyon o porsiyento sa nabebenta nilang insurance. Sila ang nag-aasikaso sa kanilang mga kliyente sakaling magkaroon ng trahedya ang mga ito.

Adjuster

Adjuster ang tawag sa eksperto na sumusuri sa naganap na trahedya at nagsasabi kung magkano ang halagang dapat bayaran ng insurance company.

Beneficiary

Ito ang tao o mga tao na makakatanggap ng kabayaran mula sa insurance company sakaling ang taong insured ay mamatay.

Bond

Kinukuha ang bond bilang patunay na kayang isagawa ng isang tao o isang kumpanya ang pangako niya. Sakaling hindi matupad ang pinag-usapan, ang bond ang gagamitin upang ipambayad.

Broker

Kung ang ahente ang kumakatawan sa insurance companies, broker naman ang tumatayong representative ng mga tao o kumpanyang bumibili ng insurance. Responsibilidad ng broker na humanap ng pinakamahusay na “deal” para sa kanyang mga kliyente.

Claims

Ito ang kabayarang natatanggap mula sa insurance company sakaling mangyari ang trahedya na nakasaad sa insurance.

Collision

Banggaan ang ibig sabihin nito. Puwedeng nakabangga ng sasakyan o ibang materyal na bagay.

Commision

Ito ang tinatanggap ng mga insurance agents bilang suweldo nila sa pagbebenta ng insurance.

Compulsory Insurance

Ito ang mga uri ng insurance na nire-require ng pamahalaan. Halimbawa dito ang Compulsory Third Party Liability (CTPL) insurance na kailangang bilhin ng mga may-ari ng sasakyan para makapagrehistro sa Land Transportation Office.

Comprehensive Insurance

Isang uri ito ng insurance kung saan protektado ang insured sa lahat ng uri ng peligro. Karaniwan itong nabibili para sa mga sasakyan. Kahit anong mangyari sa sasakyan – mabangga man, manakaw, o mabagsakan ng gumuhong gusali – ay sagot ito ng insurance company.

Contestable Period

Karaniwan itong nakikita sa life o health insurance. Naglalagay ang insurance company ng panahon (halimbawa isa o dalawang taon) kung saan puwede nitong kuwestiyunin ang dahilan ng kamatayan ng insured. Ginagawa ito ng insurance companies upang makatiyak na ang taong nagpa-insure ay hindi sinadya ang kanyang kamatayan.

Coverage

Ito ay tumutukoy sa mga peligro na sakop ng insurance.

Death Benefit

Pera na matatanggap sakaling mamatay ang insured.

Deductible

Sa insurance sa kotse, karaniwang may binabayaran ang insured sa tuwing magkakaroon siya ng aksidente. Deductible o “participation” ang tawag dito at kadalasan ay naka-fix ito sa P5,000 o mas mababa pa. Inimbento ang deductible upang mapababa ang halagang babayaran (premium) ng insured. Layunin din nito nag awing maingat ang insured sa kanyang pagmamaneho at maiwasan ang mga “nuisance claims” o yung maliliit na claims gaya ng simpleng gasgas sa kotse na mas mababa pa sa deductible ang gastos.

Disability Benefit

Pera na matatanggap sakaling madisgrasya ang insured at hindi na muli pang makapagtrabaho.

Double Indemnity

Sa life insurance, ito ay tinatawag na Accidental Death Benefit. Dinodoble nito ang matatanggap ng beneficiary sakaling aksidente ang maging dahilan ng kamatayan ng insured.

Fraud

Tumutukoy ito sa anumang uri ng pandaraya o kasinungalingan para lamang makapag-claim sa insurance.

Lapse

May panahong nakasaad sa insurance at kapag nag-lapse o lumagpas na ang panahong ito, hindi na babayaran ng insurance company ang insured.

Loss

Halaga ng nawala matapos ang trahedya.

No-Fault Insurance

Isang uri ito ng insurance kung saan handang magbayad ang insurance company sa anumang peligro na kaharapin ng insured kahit sino pa ang may sanhi niyon.

Notice of Loss

Kailangan ito upang makapag-claim sa insurance company. Isinusumite ito agad-agad matapos ang trahedya.

Peril

Ito ang tawag sa mga peligrong kinakaharap natin araw-araw.

Policy

Kontrata sa pagitan ng insurance company at ng insured o yung taong bumili ng insurance.

Pre-existing Condition

Sa health o life insurance, tumutukoy ito sa anumang karamdaman na nakita dalawang buwan bago bumili ng insurance ang insured. Kadalasang hindi ito covered sa insurance policy.

Premium

Ito ang halagang ibinabayad sa pagbili ng insurance.

Proof of Loss

Katibayan ng trahedya.

Reinsurance

Ito ang insurance na binibili ng insurance companies bilang proteksyon sa kanilang negosyo.

Replacement Cost

Halaga kung itatayong muli ang isang nasunog na gusali o nabanggang sasakyan.

Rider

Karagdagang insurance coverage na ikinakabit sa ordinaryong insurance.

Risk Management

Paraan ng pagkilala sa mga peligrong nagbabanta sa buhay o negosyo at kung papaano paliliitin ang perwisyong idudulot ng mga ito.

Total Loss

Ito ang tawag kapag ang halaga ng pagkukumpuni sa nasirang sasakyan o gusali ay mas mataas kaysa sa palitan na lamang ito ng bago.

Underwriting

Ito ang paraan ng pag-aaral ng mga peligro at paglalagay ng presyo sa mga ito. Nagsimula ang katagang “underwriting” sa London noong 1800s dahil bawat naglalayag na barko ay nagpapaskil ng anunsyo na naglalaman ng halaga ng nais na i-insure. Pumipirma sa ilalim ng anunsyo ang mga insurers na nais magseguro sa nasabing barko.

Uninsurable Risk

Ito ang mga peligro na mahirap nang ihanap ng insurance. Ilan dito ang buhay ng tao. Kapag ang isang tao ay lagpas 65 na at may mga sakit na, mahihirapan na siyang bumili ng insurance kahit gustuhin pa niya.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>